Overwinteren: wat gaat naar binnen en wat mag blijven staan?

Water is de dader, niet de kou

De meeste winterschade ontstaat niet doordat iets koud wordt, maar doordat er water in zit dat bevriest en uitzet. Dat splijt terracotta, drukt voegen uit beton en scheurt de bodem van een fonteinbak.

De belangrijkste handeling in november is daarom niet afdekken maar leeggieten. Potten die op een tegel staan en volregenen, lege plantenbakken, de schaal van een vogelbad, een emmer die is blijven staan: alles wat water vasthoudt, kantelt u of zet u ondersteboven.

Staat een pot te zwaar om te kantelen, zet hem dan op pootjes zodat het water eruit kan en de bodem niet in een plas staat.

Wat echt naar binnen moet

Terracotta en onbeglazuurd aardewerk zijn poreus: die nemen water op en springen bij vorst. Beglazuurd is beter maar niet immuun, zeker niet bij een barst in het glazuur.

Accu's van solarlampen en accugereedschap horen binnen. Lithium loopt in de kou hard leeg en laden onder nul beschadigt het pakket blijvend. Bewaar ze rond de helft van hun capaciteit, op een plek boven het vriespunt.

Kussens, plaids en parasols horen droog binnen — niet in een onverwarmde schuur waar ze in het vocht staan. En pompen van waterelementen: eruit, schoonspoelen, in een emmer water binnen zetten zodat de afdichtingen niet uitdrogen.

Wat gewoon kan blijven staan

Hardhout, rvs, gepoedercoat staal en goede kunststof hebben van vorst weinig te duchten. Een teakhouten bank die zilvergrijs wordt, doet dat ook onder sneeuw.

Wel is er sneeuwlast. Een open constructie die volloopt met natte sneeuw, kan zomaar tientallen kilo's extra dragen — en dat is het moment waarop een pergola of een hangend object bezwijkt. Veeg na een flinke bui de bovenkant af van alles wat open is.

Zet losse spullen bovendien vast of leg ze plat. Een lichte stoel of een lege plantenbak waait bij een storm door de tuin en neemt onderweg een ruit mee.

Maak in november ook een ronde langs alles wat hangt. Een hangende pot, een lamp of een windgong die de zomer prima doorstond, krijgt in de winter te maken met natte sneeuw en storm — en dat is een heel andere belasting dan een zomerbui.

Afdekken: soms slechter dan niets

Een hoes die niet ademt, houdt vocht vast. Meubilair dat in oktober licht klam wordt ingepakt, staat in maart onder de schimmel — terwijl hetzelfde meubilair onafgedekt gewoon droog was gewaaid.

Gebruik daarom alleen hoezen die ademend zijn en die aan de onderkant openblijven, en pak nooit iets in dat nog nat is.

Voor de meeste tuinaccessoires geldt: droog en luchtig wegzetten is beter dan strak afdekken. En wat u niet kunt wegzetten, laat u liever open in de wind staan dan onder plastic.